أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
147
قانون ( فارسى )
نسخه : گل محمدى ده درهم ، مصطكى ، سنبل ، بزر رازيانه ، بزر كرفس ، بزر كاسنى ، افشرهء مشكانيه و خاراگوش هريك چهار درهم ، تباشير پنج درهم . همه را درهم مخلوط كنند و بسرشند و قرص سازند و بيمار به وزن يك درهم تا دو درهم از آن را با وزن چهارده مثقال آب رازيانه كه گلنگبين در آن پخته است بخورد . ننهحوا را با عسل بسرشند و بخورند در چنين حالتى بسيار مفيد است . در علاج سرماى زياد تب - كه بسيار طول مىكشد - ماساژ دادن ممكن است مفيد واقع شود . مثلا : از ميان هر دو شانه شروع به ماساژ دادن و چلانيدن كنند ، اطراف و بيخ رانها را ماساژ دهند تا حرارت به دست و پاها منتشر مىشود و گرم مىشوند . اگر بيمار تب بلغمى احساس خستگى زياد مىكند ، ماساژ و چلانيدن اندام بيمار بايد شديد باشد و خوب و محكم ماساژ دهند . همينكه از اثر ماساژ حرارت جسم پيدا شد و شدت يافت ، بهتر آن است كه با روغن ماساژ را انجام دهند . كه اندام ماساژ داده شده وقتى گرماى مورد نياز خود را دريافت مىكند ، گرما را به اندام ديگر بفرستد . از روغنهاى ماساژى خوب در اين حالت ، آنهايى كه بسيار خوبند از قرار زيرند : 1 - روغن صاف و شيرين زيتون كه گيرندگى و گسمزگى ندارد . 2 - روغن بابونه . 3 - روغن شبت كه در ظرف گشاد پخته باشد . هرگاه از ماساژ دادن با روغن فراغت يافتى ، روغن را از بدن بيمار وسيلهء دستمال يا هر چيز ديگرى برچين ، كه بيمار دچار افسردگى نشود . و اگر قبلا بدن را خشك ماساژ دهند و سپس روغن بمالند و ماساژ دهند مانعى ندارد . اگر مىخواهى كه معدهء بيمار خللپذير نباشد و به حال خود بماند ، بايد از ماليدن روغنهاى مناسب بر معده غافل نباشى . اين روغنهاى نگهدارندهء معده از قرار زيرند : روغن بابونه ، روغن سنبل رومى ، روغن شبت و از همه بهتر و قوىتر روغن رازقى است . ضمادى كه بر معده مىگذارى بايد نيروى معده را نگهدار باشد . كه تركيبش چنين است : بابونه ، كمى مصطكى و شراب كه با دو برابر شراب عسل بپزند و بر معدهء بيمار بگذارند . اگر ديدى كه بيمار اشتهاى غذا را از دست داده است ، شراب را با دارو قاطى مكن ! سيكى ( ميپخته ) و بابونهء باهم پخته ، خرماى قسب يا خرماى كال و شاه افسر و خاراگوش را استعمال كن ! علاج تب بلغمى هميشگى اين همان حالت از تب است كه ذكر كرديم و گفتيم آن را لثقه ( نم لزج ) گويند . علاج اين حالت از تب بلغمى - كه بيمار را رها نمىكند - همان علاج تب نوبتى است كه هر روز مىآيد و تنها